مدرسه تاسیسات آموزش تاسیسات مکانیکی و الکتریکی ساختمان
انواع نرم افزارهای عمومی و تخصصی جزئی غیر قابل تفکیک از ابزارهای مهندسی هستند که عدم استفاده از آنها منجر به تحمیل زمان و هزینه زیاد در طرح های مهندسی می شود. از طرفی با تکیه بر نرم افزارها احتمال خطای انسانی از بین رفته و محاسبات و طرح های قابل اعتمادی ارائه خواهند شد. که اطفای حریق نیز از این قاعده مستثنا نمی باشد.
در طراحی سیستم ها و سامانه های اطفای حریق سه دسته نرم افزار بکار گرفته می شوند:
- نرم افزارهای ترسیم و مدلسازی
- نرم افزارهای آنالیز و محاسباتی
- نرم افزارهای مدلسازی و محاسباتی
که کمپانی های مختلف به تناسب نیاز خود و یا نیاز بازار نرم افزار، اقدام به تهیه و ارائه آنها می کنند. در این میان تطابق این نرم افزارها با استانداردهای مورد قبول (Acceptable Codes) بین المللی و منطقه ای در مقبولیت آنها اثرگذار است.
در خصوص سیستم های آتش نشانی (اعلام و اطفای حریق) استانداردهای BS و NFPA در محدوده اروپا، آمریکا و خاورمیانه مقبولیت بیشتری دارند. سایر استانداردهای اروپای شرقی، چین و ژاپن صرفا در برخی کشورها کاربرد دارند.
1- Sunrise PIPENET Vision
این نرم افزار به منظور آنالیز و محاسبات جریان سیالات ارائه شده و یکی از پرکاربردترین نرم افزارهای تاسیسات مکانیکی به شمار میرود. PIPENET VISION توسط شرکت SUNRISE SYSTEMS در کشور انگلستان طراحی و تولید شده است. ساختار ساده و سهولت در مدلسازی خطی سیستم های هیدرولیکی دلیل بکارگیری زیاد این نرم افزار است. این نرم افزار به سه ماجول نرم افزاری مجزای زیر تقسیم میشود:
ماجول نرم افزاری استاندارد
آنالیز
و محاسبات هیدرولیکی جریان سیال در حالت پایدار، برای سیالات متفاوت از قبیل آب،
هوا، بخار… و سیالهای تعریف شده بوسیله کاربر در سیستمهای مختلف، توسط این نرم
افزار انجام پذیر میباشد. سیستم آبخنک کن، سیستم توزیع و پخش بخار، سیستمهای
تهویه، سیستم هوای فشرده و سیستمهای لوپ بسته از این دسته سیستمها میباشند.
با توجه به وجود دو فاز طراحی و
محاسبه میتوان با تعیین حداکثر سرعت مجاز و یا افت فشار مناسب، در نهایت سایز
لولهها و نقطه کارکرد پمپها و … را تعیین (فاز طراحی) و نیز میتوان
با مشخص کردن سایز لولهها، محاسبات را کنترل و صحت آنها را مشاهده نمود.
(فاز محاسبه)
ماجول نرم افزاری اسپری/ اسپرینکلر
این نرم افزار، ابزاری توانمند به منظور طراحی سیستمهای آتش نشانی در نیروگاه، پالایشگاه، سایتهای پتروشیمی و …. مطابق با قواعد ( 13و 15و 16) NFPA میباشد. سیستمهای آتش نشانی ترکیبی از رینگ اصلی، سیستم دیلوج، سیستم اسپرینکلر، تزریق فوم و … بوده که میتوان با استفاده از نرم افزار فوق، سایز پمپها، لولهها، نازلها (Spray & Sprinkler ) و … را طراحی و محاسبه نمود.
این نرم افزار همانند Standard Module برای آنالیز جریان سیال در سیستمهای آتشنشانی برای حالت پایدار (در دو فاز طراحی و محاسبه) میباشد.
نگارش جدید این مدول نرم افزاری دارای قابلیت Import/Export با نرم افزار AutoCAD میباشد.
ماجول نرم افزاری گذرا و ناپایدار
قابلیت
بسیار بالا در آنالیز دینامیکی شبکههای لولهکشی (بویژه خطوط انتقال سیال)
همراه با محاسبه نیروهای ناپایدار هیدرولیکی، از ویژگیهای این نرم افزار میباشد.
در سیستمهایی که موجهای فشاری ناشی
از باز و بسته شدن شیرآلات، خاموش شدن ناگهانی پمپ یا توربین بخار و … وجود
دارد، نیروهای غیرمتقارن بزرگی تولید میشود که این نیروهای هیدرولیکی ناپایدار،
خطر شکستگی شبکه لولهکشی و خسارات ناشی از آن را در پی دارند. توسط این نرم
افزار علاوه بر آنالیز دینامیکی شبکههای لولهکشی و مشاهده موجهای فشاری به صورت
گرافیکی (نمودار و انیمیشن) امکان بررسی راهحلهای موجود به منظور
کاهش موجهای فشاری و به تبع آن نیروهای ناپایدار هیدرولیکی (از قبیل استفاده از
اکومولاتور، تانک سرج، تغییر در نحوه باز و بسته شدن شیرها و … ) نیز میسر میباشد.
نگارش جدید این مدول نرم افزاری
دارای قابلیت ارتباط با نرم افزار آنالیز تنش لولهها CAESAR میباشد.
تا تاریخ انتشار این مقاله آخرین نسخه این نرم افزار PIPENET VISION 1.10.0 است که مربوط به نوامبر 2019 است. امکان دانلود رایگان نسخه های قبلی این نرم افزارهای در سایت های فارسی وجود دارد که بصورت قفل شکسته در اختیار قرار می گیرد.
2- AutoSPRINK
اتواسپرینک، نرم افزاری کامل، قدرتمند و مستقل و بدون نیاز به نرم افزارهای دیگر Stand Alone میباشد. این برنامه برخلاف برنامه های دیگری که در زمینه سیستمهای اطفاء حریق کار میکنند، نیازی به برنامه اتوکد ندارد. از ویژگی های مهم اتواسپرینک به موارد محاسبات هیدرولیکی پیشرفته، دقیق و البته یکپارچه، امکانات Stocklisting و همچنین تطابق کامل با نقشههای اتوکد میتوان اشاره کرد.
اتواسپرینک قابلیتهایی در درون خود دارد که میتواند در طراحی و محاسبات سیستمهای اسپرینکلر بسیار مفید باشد.
به محض اتمام کشیدن شبکه لولهکشی سیستم اسپرینکلر، با کلیک بر روی یک دکمه گزارش کامل هیدرولیکی و نیز وضعیت اجزای بکار رفته در سیستم مشخص میگردد.
تمام المانهای بکار گرفته شده در سیستم اسپرینکلر به نوعی هوشمند هستند و به همین خاطر، نرم افزار اتواسپرینک توانایی هشدار به کاربر، درصورت رخ دادن اشتباه را داراست. بطور مثال نرم افزار به کاربر اجازه استفاده اتصالات دنده ای روی لولههای با ضخامت کم را نمیدهد.
همچنین نرم افزار بر اشتباهات در اتصالات لولهها نظارت دارد و با عنوان نشتی آنها را نشان میدهد.
قابلیتهای نرم افزار اتواسپرینک
- رسم نقشههای بسیار دقیق و تقریبا واقعی (پرینت یا پلات)
- امکان ورود Import و خروج Export فایلهای DWG
- امکان انجام محاسبات هیدرولیکی بدون اتمام کشیدن نقشه یا حتی سیستم و بدون الزام به اضافه نمودن اتصالات
- طراحی تمامی سیستمهای اسپرینکلر با نقشههای دو بعدی و سه بعدی و بطور همزمان و خودکار
- انجام محاسبات هیدرولیکی بطور همزمان با کشیدن نقشه
- گزارش محاسبات هیدرولیکی طبق فرمت NFPA یا گزارش استاندارد اتواسپرینک با تمام جزئیات
- قابلیتهای کمکی اتوماتیک: رسم In-Rack و Loop
- تبدیل المانها به صورت نشانهها به ستون، کمانها به خطوط چندبخشی، دایرهها به اسپرینکلر و خطوط به لوله …
- ایجاد تفاوت در رنگ لولهها متناسب با دبی که باعث درک بهتر ظاهری از نقشه و شرایط هیدرولیکی میشود.
- فعال شدن تمامی دستورها به صورت صوتی
- تهیه مدلهای ساختمانی سه بعدی، اجزای سازهای و المانهای مکانیکی و برنامه شناسایی ناهماهنگی در نقشه و طرح
- ابزارهای مد لسازی سه بعدی + بررسی وجود تداخل و نمایش هشدارهای اینتراکتیو، جهت هماهنگی پروژه
- معرفی و ارائه نقشه و مدل نهایی در قالب Walkthrough Visualization
سخت افزار مورد نياز
این نرم افزار در نسخه های جدید از سال 2020 دیگر سیستم عامل های مرسوم را مناسب ندانسته و فقط بر پلت فرم ویندوز 10 اجرا می شود.
نویسنده و مترجم: مسعود خانی بختیاری
منبع: سایت های تولیدکنندگان ایرانی و خارجی (این مطلب در حال تکمیل و به روزرسانی است)