مدرسه تاسیسات آموزش تاسیسات مکانیکی و الکتریکی ساختمان
هر کابل با سطح مقطع معين قادر به انتقال جريان به ميزان معيني است و اگر جريان از ميزان مجاز تجاوز کند باعث استحلاک زودهنگام و يا سوختن روکش کابل ميشود.
در طراحي شبکه و کابل کشي سه اصل را بايد در نظر گرفت:
1- جريان برق از حد مجاز جريان کابل زيادتر نشود.
2- افت ولتاژ بيشتر از حد مجاز نباشد.
3- محاسبات اقتصادي در مورد سطح مقطع انتخابي از نظر تلفات توان انجام گيرد.
ساختمان کابل
الف) هادي : هادي کابل هادي برق و از مس الکتروليت با خلوص بالاست.
ب) عايق کابل: از ماده PVC است که به روش اکستروژن بر روي هادي کشيده مي شود.
براي مشخص کردن سيم هاي کابل از يکديگر، عايق آنها را رنگي مي سازند.
- رنگ سبز- زرد جهت مشخصکردن سيم اتصال زمين است و مصرف غير آن مجاز نيست. همچنين از سيم آبي رنگ بعنوان سيم خنثي (نول) استفاده ميشود ولي در صورت نبودن سيم خنثي، هر سيمي به غير از سيم حفاظتي را ميتوان استفاده کرد.
ج) غلاف کابل: از پي وي سي است که جهت تأمين حفاظت کابل در برابر صدمات و ضربات مکانيکي به روش اکستروژن به روي کابل کشيده مي شود.
د) حفاظ کابل: در بعضي از کابل ها براي تأمين حفاظت در برابر برق گرفتگي ناشي از ضربه خوردن به کابل، به دور آن حفاظي از مس وجود دارد. اين حفاظ متشکل از تعدادي مفتول مسي است که بر روي محيط کابل قرار گرفته و نواري مسي به صورت مارپيچ به دور آن پيچيده مي شود. از حفاظ به عنوان سيم زمين نيز استفاده ميشود.
عواملي که در تعيين سطح مقطع کابل مؤثر هستند: 1- جريان مجاز
2- افت ولتاژ مجاز
3- شرايط نصب و قراردادن کابلهاي برق
- جريان مجاز عبوري از سيم ها و کابل ها به گونه اي تعيين مي شود که در هر نقطه از کابل حرارت توليد شده در هادي هاي آن به خوبي به محيط اطراف منتقل شود بطوريکه درجه حرارت عايق در سطح هادي سيم ها و کابل هاي پي وی سي از 70 درجه سانتيگراد تجاوز نکند.
نصب کابل در خاک: جريان مجاز عبور داده شده براي کابل هاي برق وقتي که در داخل خاک قرار مي گيرد بر مبناي قرارگرفتن کابل به روي بستري از ماسه نرم است که پس از خاک ريزي به روي کانال سطح ان توسط آجر فرش مي شود. بعلاوه کابل در مسير خود مي تواند از داخل تعداد محدودي لوله فولادي که طول هيچيک از آنها بيش از 6 متر نباشد عبور کند.
نصب در هواي آزاد: جريان مجاز کابل هايي که در هواي آزاد قرار دارند بر اساس ضريب بار 1 و در هواي با درجه حرارت 30 درجه سانتيگراد است.
نصب در آب: جريان مجاز کابل هنگامي که در داخل آب قرار گرفته باشد 1.15 برابر جريان در موقعي است که کابل در خاک است اما بايد توجه داشت در صورتيکه قسمتي از کابل در خاک يا هواي آزاد باشد اين قسمت ها تعيين کننده جريان عبوري از کابل هستند.
شرايط نصب و نحوه قراردادن کابل هاي برق
- کابلهاي با عايق و غلاف پلاستيکي را نبايد هيچگاه در درجه حرارت زير 5- درجه سانتيگراد نصب و کابل کشي کرد. در صورت اجبار قرقره کابل بايد چند روز قبل از نصب در محيط گرمي (حدود 20 درجه سانتيگراد) انبار شود.
- در هنگام کابل کشي شعاع خمش کابل هاي پلاستيکي نبايد از 15 برابر قطر خارجي کابل کوچکتر باشد. اما در انتهاي کابل که سر کابل قرار دارد مي توان شعاع خمش را در موارد خاص با رعايت اصول فني تا نصف کاهش داد.
- هنگامي که کشيدن کابل توسط دستگاه هاي مخصوص انجام مي گيرد بايد مراقب بود که نيروي کششي وارده به کابل از مقادير مجاز بيشتر نشود.
- اگر کابل در خاک دفن شود بايد گودالي به عمق 70 سانتيمتر حفر کرد و کابل را در اين گودال در خاک نرم الک شده به ارتفاع 20 سانتيمتر قرار داد و بعد روي آن آجر و بر روي آجر خاک معمولي ريخت. اين عمل سبب مي شود که از فشار طبقات خاک بر روي کابل و تغيير شکل آن جلوگيري بعمل آيد و همچنين در موقع کندن زمين با بيل و کلنگ صدمه اي به کابل وارد نشود.
گردآوری: مسعود خانی بختیاری
منبع: سایت های فارسی